درد کمر یکی از شایعترین دردهایی است که بسیاری از افراد در طول زندگی خود تجربه میکنند. سبک زندگی کمتحرک، نشستن طولانی پشت میز، بلند کردن اجسام سنگین، ضعف عضلات و حتی افزایش سن میتوانند زمینهساز دردهای مزمن ستون فقرات شوند. در میان روشهای مختلفی که برای کنترل یا کاهش این درد انتخاب میشود، تزریق اپیدورال یکی از مؤثرترین و کمخطرترین روشهایی است که در سالهای اخیر توجه پزشکان و بیماران را به خود جلب کرده است.
تزریق اپیدورال یک روش درمانی نسبتاً ساده، ایمن و در عین حال پیشرفته است که به کمک داروهای ضدالتهاب و بیحسی موضعی، التهاب اطراف اعصاب ستون فقرات را کاهش داده و از شدت درد میکاهد. به همین دلیل در این مقاله قصد داریم با این روش درمانی آشنا شده و نقش آن در کنترل درد کمر را مورد بررسی قرار دهیم.
تزریق اپیدورال چیست؟
تزریق اپیدورال یک روش درمانی و یکی از روشهای اینترونشنال درد است که طی آن دارو به صورت مستقیم در فضای اپیدورال ستون فقرات تزریق میشود. این فضا، جایی در اطراف نخاع و ریشههای عصبی است که التهاب و فشار در آن میتواند باعث کمردرد، پادرد یا بیحسی شود. داروهایی که در این روش تزریق میشوند به شرح زیر است:
- داروهای ضدالتهاب کورتونی
- بیحسکنندههای موضعی
- گاهی داروهای کمکی مانند لیدوکائین
هدف از تزریق، کاهش التهاب عصبها و آزاد کردن فشاری است که دیسک، آرتروز یا تنگی کانال به اعصاب وارد میکند.
اپیدورال چگونه درد کمر را کاهش میدهد؟
برای درک عملکرد تزریق اپیدورال، باید بدانیم که بسیاری از دردهای کمر ناشی از التهاب اعصاب هستند. التهاب باعث میشود عصبها سیگنالهای درد را به مغز ارسال کنند. وقتی داروها وارد فضای اپیدورال میشوند، چند کار انجام میدهند:
- کاهش التهاب اطراف عصب: داروی کورتیکواستروئیدی، تورم را کم میکند و باعث کاهش درد میشود.
- کاهش اسپاسم عضلات: داروهای بیحسی باعث آرام شدن عضلات اطراف ستون فقرات میشوند.
- ایجاد آرامش و کاهش درد فوری: بیمار اغلب طی چند دقیقه احساس سبکی یا کاهش درد میکند.
- بازسازی عملکرد طبیعی عصب: وقتی فشار و التهاب کاهش پیدا میکند، عصب فرصت ترمیم پیدا میکند.
به همین دلیل، این روش در بسیاری از مراکز معتبر، از جمله مراکز تخصصی درمان دیسک کمر بدون جراحی تهران به عنوان درمان غیرجراحی بسیار مؤثر توصیه میشود.
تزریق اپیدورال برای چه افرادی مناسب است؟
در مورد تزریق اپیدورال باید گفت که این روش برای همه بیماران یکسان نیست. این روش معمولا در شرایط زیر توصیه میشود:
- بیمار درد شدید یا مزمن در کمر یا پا دارد
- دیسک کمر بیرونزدگی یا پارگی دارد
- بیمار به فیزیوتراپی پاسخ کامل نداده است
- داروهای خوراکی اثر کافی نداشتهاند
- بیمار نمیخواهد یا نمیتواند جراحی انجام دهد
روش تزریق اپیدورال با اینکه یک روش کم تهاجمی و ایمن است اما نمیتوان از آن برای درمان همه بیماریهای ناشی از تحریک اعصاب استفاده کرد. این روش برای درمان بیماریهای زیر مناسب است:
- دیسک کمر و گردن
- تنگی کانال نخاعی
- سیاتیک و درد تیرکشنده پا
- آرتروز مهرهها
- سندرم فاست
- درد پس از جراحی ستون فقرات
انواع تزریق اپیدورال
همانطور که اشاره شد تزریق اپیدورال چند نوع دارد که بسته به محل فشار و شرایط بیمار بهترین نوع برای درمان توسط فوق تخصص درد انتخاب میشود:
- اپیدورال بینلامینه (Interlaminar): در این نوع دارو از وسط مهرهها وارد فضای اپیدورال میشود. این روش پخش گستردهتری از دارو ایجاد میکند.
- اپیدورال ترانسفورامینال (Transforaminal): در این روش دارو نزدیک ریشه عصبی تزریق میشود. این روش بسیار هدفمند است و در مواردی مانند درد سیاتیک اثر بیشتری دارد.
- اپیدورال کودال (Caudal): از پایینترین قسمت ستون فقرات تزریق انجام میشود؛ به همین دلیل برای بیماران با جراحی قبلی مناسب است.
پزشک متخصص درد یا فلوشیپ درد تهران معمولاً بر اساس نتایج تصویربرداری از طریق MRI و علائم کلینیکی بهترین روش را انتخاب میکند.
مراحل انجام تزریق اپیدورال
روش تزریق اپیدورال در درمان دیسک کمر و سایر بیماریها معمولاً کمتر از ۱۵ دقیقه طول میکشد و به صورت سرپایی انجام میشود. مراحل انجام تزریق به شرح زیر است:
- بیمار روی تخت دراز میکشد یا مینشیند.
- محل تزریق کاملاً ضدعفونی میشود.
- پزشک با کمک فلوروسکوپی (اشعه X زنده) یا سونوگرافی محل دقیق ورود سوزن را مشخص میکند.
- داروی بیحسی موضعی تزریق میشود.
- سوزن مخصوص وارد فضای اپیدورال میشود.
- دارو به صورت آرام و کنترلشده تزریق میشود.
- بیمار چند دقیقه تحت نظر قرار میگیرد.
کلیه این مراحل در مدت زمان چند دقیقه انجام میشود و پس از اتمام تزریق معمولاً بیمار میتواند همان روز به خانه بازگردد.
مزایای تزریق اپیدورال
از مهمترین مزایای ترزیق اپیدورال در درمان درد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- درمان سریع درد
- کمخطر بودن
- جلوگیری از پیشرفت بیماری
- کمک به انجام تمرینات فیزیوتراپی
- جایگزین مناسب برای جراحی
عوارض و خطرات احتمالی
تزریق اپیدورال به طور کلی یک روش کم خطر و ایمن است اما با این حال ممکن است مانند هر روش پزشکی دیگر عوارض و خطراتی به شرح جدول زیر داشته باشد:
| عوارض خفیف | عوارض نادر |
| درد موقتی در محل تزریق
احساس گزگز یا بیحسی سرگیجه سردرد افزایش قند خون در افراد با مشکلات زمینهای |
عفونت
خونریزی آسیب عصبی واکنش شدید به دارو
|
انتخاب پزشک ماهر و با تجربه، مانند متخصص بیهوشی درد یا فلوشیپ درد تهران، احتمال عوارض را به حداقل میرساند.
تأثیر تزریق اپیدورال بر دیسک کمر
اگر دیسک کمر شما باعث وارد شدن فشار به عصب، درد تیرکشنده، بیحسی و ضعف پا میشود، تزریق اپیدورال میتواند یک روش مؤثر در درمان آن باشد. امروزه از این روش در مراکز معتبر درمان دیسک کمر بدون جراحی تهران به صورت گسترده استفاده میشود؛ از مهمترین دلایل آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- التهاب در اطراف عصب کاهش مییابد
- فشار روی عصب کمتر میشود
- درد به صورت قابلتوجهی کاهش مییابد
- بیمار میتواند فعالیتهای روزانه را دوباره شروع کند
در بسیاری از موارد، تزریق اپیدورال باعث میشود فرد از جراحی بی نیاز شود.
مقایسه اپیدورال با جراحی
برای انتخاب بین تزریق اپیدورال و جراحی، در درمان دیسک کمر باید چند مسئله را در نظر گرفت:
| تزریق اپیدورال مناسبتر است اگر: | جراحی مناسبتر است اگر: |
| درد کمتر از ۶ ماه طول کشیده
ضعف شدید یا بیاختیاری وجود ندارد بیمار نمیخواهد جراحی کند MRI نشاندهنده فشار متوسط تا زیاد است |
بیمار ضعف شدید عضلات دارد
فشار شدید روی عصب وجود دارد تزریق اپیدورال مؤثر نبوده بیمار بیاختیاری ادرار یا مدفوع دارد |
نقش فلوشیپ درد در انجام تزریق اپیدورال
تزریق اپیدورال یکی از روشهای اینترونشنال درد است که باید با دقت بسیار بالا انجام شود؛ زیرا کوچکترین خطای زاویه سوزن میتواند باعث ورود دارو به محل اشتباه شود. به همین دلیل مراجعه به بهترین فلوشیپ درد تهران، مانند دکتر فولادی از اهمیت زیادی برخوردار است. دکتر فؤاد فولادی فلوشیپ فوقتخصصی کنترل و درمان درد از دانشگاه علوم پزشکی تهران به دلیل شناخت کامل از آناتومی ستون فقرات، توانایی کار با فلوروسکوپی و سونوگرافی و انتخاب بهترین روش و نوع دارو و دوز آن بر اساس شرایط بیمار، میتواند این روش را با بالاترین میزان دقت جهت درمان درد کمر اجرا نماید.
راههای ارتباط با دکتر فؤاد فولادی
- شماره تماس:
- آدرس مطب:
- اینستاگرام
