درد یکی از شایعترین مشکلات پزشکی در جوامع امروزی است که میتواند کیفیت زندگی افراد را به شدت کاهش دهد. بسیاری از افراد، از دردهای مزمن مفصلی و ستون فقرات گرفته تا دردهای عصبی و پس از جراحی، سالها با درد زندگی میکنند و این تصور را دارند که تنها راهحل نهایی، جراحی یا مصرف طولانیمدت داروهای مسکن است. اما پیشرفتهای پزشکی در سالهای اخیر نشان دادهاند که همیشه نیازی به جراحی نیست و میتوان از روشهای درمان غیرتهاجمی درد استفاده کرد.
درمان غیرتهاجمی درد به عنوان یک رویکرد نوین، علمی و ایمن، توانسته است برای بسیاری از بیماران جایگزین مناسبی برای روشهای پرخطر و تهاجمی باشد. این روشها با هدف کاهش درد، بهبود عملکرد بدن و افزایش کیفیت زندگی، بدون برش جراحی و با کمترین عارضه طراحی شدهاند. در این مقاله قصد داریم با این روشها و تفاوت آن با روشهای تهاجمی آشنا شده و مزایا و محدودیتها و آینده این رویکرد درمان را مورد بررسی قرار دهیم.
درد چیست و چرا مزمن میشود؟
درد در اصل یک پیام هشداردهنده از سوی بدن است که ما را از آسیب یا اختلال در یک نقطه از بدن آگاه میکند. اما زمانی که درد بیش از سه ماه ادامه پیدا کند، به آن درد مزمن گفته میشود. درد مزمن دیگر تنها یک علامت هشداردهنده نیست، بلکه به یک بیماری مستقل تبدیل میشود. از دلایل شایع مزمن شدن درد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آسیبهای قدیمی درمان نشده
- بیماریهای مفصلی مانند آرتروز
- مشکلات دیسک کمر و گردن
- آسیبهای عصبی
- استرس و عوامل روانی
- درمانهای نادرست یا تأخیر در درمان
در چنین شرایطی، کنترل اصولی درد اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند.
درمان غیرتهاجمی درد چیست؟
درمان غیرتهاجمی درد مجموعهای از روشهای پزشکی و توانبخشی است که بدون نیاز به برش جراحی، بیهوشی عمومی یا بستری طولانیمدت، به کاهش یا کنترل درد کمک میکند. این روشها معمولاً با هدف تأثیرگذاری بر منبع درد، مسیرهای عصبی یا پاسخ التهابی بدن انجام میشوند. از ویژگیهای مهم این رویکرد درمان درد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ساختار بدن دستنخورده باقی میماند
- خطر عفونت و عوارض جراحی وجود ندارد
- دوره نقاهت کوتاه یا تقریباً صفر است
به همین دلیل، بسیاری از پزشکان با تخصص فلوشیپ درد این روشها را به عنوان خط اول درمان درد توصیه میکنند.
تفاوت درمان غیرتهاجمی و جراحی
با استفاده از جدول زیر میتوان تفاوت درمان غیرتهاجمی درد و جراحی را از جنبههای مختلف مشاهده کرد:
| ویژگی | درمان غیرتهاجمی | جراحی |
| نیاز به برش | ندارد | دارد |
| بیهوشی عمومی | معمولاً ندارد | اغلب دارد |
| دوره نقاهت | کوتاه یا بدون نقاهت | طولانی |
| ریسک عوارض | بسیار کم | بیشتر |
| بازگشت سریع به زندگی | بله | معمولاً خیر |
همین تفاوتها در دو روش درمان درد باعث شده است که بسیاری از بیماران به دنبال درمان درد بدون جراحی باشند.
چه افرادی کاندیدای درمان غیرتهاجمی درد هستند؟
روشهای درمان غیرتهاجمی درد برای طیف وسیعی از بیماران مناسب است. کاندیداهای مناسب این روش به شرح زیر است:
- افراد مبتلا به دردهای مزمن کمر و گردن
- بیماران مبتلا به آرتروز زانو، شانه یا لگن
- کسانی که بهدلیل شرایط جسمی امکان جراحی ندارند
- سالمندان
- افرادی که از جراحی ترس دارند یا به دنبال روش کمخطرتر هستند
البته انتخاب روش مناسب باید پس از معاینه و تشخیص دقیق توسط دکتر درد تهران انجام شود.
مهمترین روشهای درمان غیرتهاجمی درد
امروزه برای درمان غیرتهاجمی درد روشهای مختلفی وجود دارد که هر کدام ویژگیها و کاربردهای متفاوتی دارند. در ادامه با مهمترین روشهایی که امروزه برای کنترل درد بدون دارو و جراحی مورد استفاده قرار میگیرد آشنا میشویم.
فیزیوتراپی تخصصی و هدفمند
فیزیوتراپی یکی از پایهایترین روشهای درمان غیرتهاجمی درد است. تمرینات اصولی در این روش منجر به شرایط زیر میشود:
- تقویت عضلات
- بهبود دامنه حرکتی
- کاهش فشار روی مفاصل و اعصاب
- افزایش جریان خون
لیزر درمانی
لیزر کمتوان با نفوذ به بافتها یکی از رایجترین روشهایی است که امروزه برای کنترل درد مورد استفاده قرار میگیرد. از ویژگیهای این روش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- التهاب را کاهش میدهد
- ترمیم سلولی را تحریک میکند
- درد را بدون عارضه کم میکند
این روش برای درمان و کنترل دردهای عضلانی، مفصلی و حتی برخی دردهای عصبی کاربرد دارد.
تحریک الکتریکی عصب (TENS)
یکی از روشهای نوین درمان و کنترل درد است که در آن با ارسال جریان الکتریکی خفیف پیامهای درد در مسیر عصبی مهار میشوند و ترشح اندورفین افزایش مییابد. TENS روشی ساده، ایمن و قابل استفاده حتی در منزل است.
تزریقات غیرجراحی هدایتشده
تزریق داروهای ضدالتهاب یا بیحسکننده موضعی، بدون جراحی و با هدایت تصویربرداری، میتواند به عنوان یک درمان غیرتهاجمی درد را به صورت هدفمند کاهش دهد. این روشها بخشی از حوزه تخصصی اینترونشنال درد محسوب میشوند که با دقت بالا توسط فلوشیپ درد انجام میگیرند.
اوزونتراپی
اوزون مادهای است که خاصیت ضدالتهابی و ترمیمکنندگی دارد. این خواص میتواند منجر به کنترل موارد زیر در افراد شود:
- درد مفاصل
- درد دیسک
- التهاب بافتها
اصلاح سبک زندگی و آموزش حرکتی
گاهی علت بروز درد در بدن و مزمن شدن آن، عادتهای نادرست مانند موارد زیر است:
- نشستن طولانی
- وضعیت بد بدن
- اضافه وزن
- کمتحرکی
به همین دلیل در بسیاری از افراد آموزش صحیح حرکات و اصلاح سبک زندگی، نقش مهمی در کنترل پایدار درد دارد.
نقش روان در دردهای مزمن
تحقیقات نشان داده که برخی عوامل مانند موارد زیر میتوانند شدت درد در بدن را افزایش دهند:
- استرس
- اضطراب
- افسردگی
به همین دلیل درمان غیرتهاجمی درد، تنها به جسم محدود نمیشود و به سلامت روان نیز توجه دارد. تکنیکهای آرامسازی، ذهنآگاهی و مشاوره میتوانند اثر درمان را چند برابر کنند.
آیا درمان غیرتهاجمی همیشه جایگزین جراحی است؟
در بسیاری از موارد درمان غیرتهاجمی درد میتواند جایگزین روشهای جراحی باشد. با این حال اگر آسیب ساختاری شدید وجود داشته باشد، ممکن است جراحی اجتنابناپذیر شود. البته در این شرایط نیز درمان غیرتهاجمی میتواند جراحی را به تعویق بیندازد. همچنین این روشها میتوانند منجر به کاهش شدت درد شده و نتیجه جراحی را بهبود دهند.
مزایای درمان غیرتهاجمی درد
از مهمترین مزایای روشهای درمان غیرتهاجمی درد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ایمنی بالا
- عوارض حداقلی
- هزینه کمتر نسبت به جراحی
- حفظ ساختار طبیعی بدن
- بازگشت سریع به فعالیت روزمره
در مورد روشهای درمان غیرتهاجمی درد برخی حقایق و واقعیتها وجود دارد که باید مورد توجه قرار بگیرد. از جمله این واقعیتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نیاز به صبر و تداوم دارد
- ممکن است برای همه افراد یکسان جواب ندهد
- باید توسط تیم متخصص و دکتر درد انجام شود
بنابراین انتظار معجزه فوری از این روشها اشتباه بوده و باعث میشود که تصورات نادرست در ذهن بیماران شکل بگیرد. درمان غیرتهاجمی درد، رویکردی علمی، ایمن و انسانمحور برای کنترل دردهای حاد و مزمن است. این روشها بدون نیاز به جراحی، با کمترین عارضه و بیشترین حفظ کیفیت زندگی، به بیماران کمک میکنند دوباره به فعالیتهای روزمره بازگردند.
اگر از درد رنج میبرید، قبل از تصمیمگیری برای جراحی، حتماً با فلوشیپ درد مانند دکتر فؤاد فولادی مشورت کنید و گزینههای غیرتهاجمی را جدی بگیرید. بسیاری از بیماران با مراجعه به دکتر فولادی و تنها با انتخاب روش درست، و بدون تیغ جراحی به زندگی عادی بازگشتهاند.
راههای ارتباط با دکتر فؤاد فولادی
- شماره تماس:
- آدرس مطب:
- اینستاگرام
